Wat is gratis?
Sinds de wijziging in 2008 betaalt de overheid de hoofdleerboeken via de school. Wat onder "leermiddelen" valt:
- Lesboeken (geprint en digitaal)
- Werkboeken
- Toegang tot online platforms (Magister, Somtoday, Wikiwijs, vaknetwerken)
Wat moet je zelf bekostigen?
Persoonlijke materialen
- Schrijfgerei, agenda, schriften: €30-60 per jaar
- Rekenmachine voor exacte vakken: €30-150 (afhankelijk van type)
- Atlas (vooral aardrijkskunde): €40-60 (eens per drie jaar)
- Woordenboeken (talen): €25-50 per stuk
- Sportkleding en gymschoenen: €40-100
Vrijwillige ouderbijdrage
Voor schoolreizen, werkweken, culturele uitstapjes. Vrijwillig — maar op de meeste scholen wel verwacht. Bedrag: €100-400 per jaar in onderbouw, €200-800 in bovenbouw met grote werkweken/excursies.
Bovenbouw extra kosten
- Examenbundels: €15-30 per vak, of €60+ voor combinatie
- Profielwerkstuk-materiaal (afhankelijk van onderwerp)
- Kosten van excursies en werkweken (Berlijn, Rome, Praag)
- Cambridge / IB-examens (op TTO-scholen): €150-300
Hoe bespaar je?
Tweedehands
Atlassen, woordenboeken, sportkleding — vaak prima tweedehands. Marktplaats, Vinted, of via school-Facebook-groepen. Bespaart soms 50-70%.
Rekenmachine doorschuiven
Een goede grafische rekenmachine (CASIO of TI-84) gaat 6+ jaar mee. Doorschuiven van oudere broer/zus, of tweedehands kopen.
Examenbundels delen
Met klasgenoot delen, of bibliotheek lenen. Voor SE-voorbereiding hoeft niet iedereen eigen exemplaar te hebben.
Vrijwillige bijdrage onderhandelen
Bij financiële krapte: school is verplicht regeling te treffen. Mail of bel rector — vrijwillige bijdrage betalen mag niet voorwaarde zijn voor deelname.
Online vs papier
Veel scholen werken hybride: digitaal lezen + werkboek op papier. Voor kostenbesparing maakt het weinig uit — beide vallen onder leermiddelen. Voor leerlingen werkt papier vaak beter voor concentratie (geen tabbladen-verleidingen).
Voor het examen — investeer slim
Examenbundels zijn vaak hun €25-30 wel waard als je 'em goed gebruikt. Per kernvak één bundel, alle examens van laatste 6 jaar erin, plus modelantwoorden. Lees ook ons artikel examenbundels slim gebruiken.
Veelgestelde vragen
Mag school weigeren te leveren als ik vrijwillige bijdrage niet betaal?
Nee. Sinds 2021 is in de wet vastgelegd dat scholen geen leerlingen mogen uitsluiten van schoolse activiteiten op basis van betaling van vrijwillige bijdrage.
Krijgen we boeken met een depositum?
Soms, voor sets in handen van leerlingen. Bij onbeschadigd inleveren krijg je het depositum terug. Met schade kun je een rekening krijgen voor reparatie of vervanging.
Wat kost middelbare school totaal?
Indicatie voor 6-jarige havo/vwo: €2.000-€5.000 totaal aan ouder-kosten boven het gratis pakket. Per jaar dus €330-€830.