Wat heeft de laatste week nog zin?
Ja, wel doen:
- Oude examens oefenen — bouwt examen-routine, leert je tijd indelen
- Formules herhalen — wiskunde, natuurkunde, scheikunde — moet vlot uit het hoofd komen
- Zwakke vakken opfrissen — niet nieuwe stof, wel onzekere onderwerpen weer langslopen
- Examen-onderwerpen op de site van CvTE bekijken — weet wat verwacht wordt
Niet meer doen:
- Nieuwe hoofdstukken leren — als je 't nu nog niet weet, leer je het deze week ook niet
- Tot 2 uur 's nachts doorgaan — slaaptekort kost je meer cijfer dan een uur extra leren oplevert
- Iedereen op WhatsApp vragen "ben jij ook bang" — vergroot je angst, helpt nooit
- Massaal koffie/energy — werkt averechts, maakt je hyper en je slaapt slechter
Een werkbare dagindeling (laatste week)
Realistisch en haalbaar — geen ellenlange dagen die je niet volhoudt:
Ochtend (9:00 - 12:00)
Een oud examen maken in examen-tijd. Geen pauzes, ja telefoon weg. Bouwt routine op.
Lunch + pauze (12:00 - 13:30)
Even buiten, eten, niet aan school denken.
Middag (13:30 - 16:00)
Examen nakijken + zwakke onderwerpen herhalen. Open je samenvatting alleen op die punten waar je echt struikelde, niet de hele stof.
Korte pauze (16:00 - 17:00)
Sport, fietsen, hond uitlaten. Iets fysieks.
Vroege avond (17:00 - 19:00)
Tweede examen, ander vak. Of formules / topografie / werkwoorden — kortere taken.
Avond (na 19:00)
Eten, ontspannen, geen examenstof meer. Slaap rond 22:30. Acht uur slaap is niet luxe, het is studeren-met-andere-middelen.
De avond voor je examen
Belangrijkste avond van de week. Vrijwel iedereen doet 't fout.
Lees ons aparte artikel "De avond voor een toets" voor meer detail. In het kort:
- Geen marathon-sessie — als je 't nu niet weet, kun je 't morgen niet meer leren in een uur
- Korte review — 30-60 minuten, alleen onzekere stof
- Spullen klaarleggen — pen, ID, water, pasje. Niet 's ochtends nog rommelen
- Vroeg slapen — uiterlijk 22:30. Telefoon uit de slaapkamer
- Niet meer met klasgenoten chatten — die zijn allemaal panisch en jij wordt het ook
De ochtend van je examen
- Sta op tijd op — minimaal 1,5 uur voor vertrek
- Eet een normaal ontbijt — niet meer, niet minder dan anders
- Drink water, weinig koffie
- Op weg naar school: niet meer leren. Echt niet. Het werkt averechts.
- 15 min eerder op school — op je gemak naar het lokaal, geen rennen
Tijdens het examen
Eerste 5 minuten
Lees rustig de hele opgave door. Niet meteen beginnen schrijven. Als iets onduidelijk is: vraag het aan de surveillant. Schrijf je naam erop voordat je iets anders doet.
Tijd indelen
Tel het aantal punten en het aantal minuten. Bij een 3-uurs examen van 100 punten: 1.8 minuut per punt. Houd je daaraan.
Vragen die je niet weet
Sla over. Markeer met een *. Loop verder. Aan het eind kom je terug. Vrijwel altijd zijn er antwoorden in latere vragen die je helpen herinneren.
Laatste 15 minuten
Niet meer herzien als je niet zeker bent dat je 't moet doen. Spelling- en rekencheck wel. Wijzigingen in goede antwoorden gaan vaak fout.
Wat als je een vak compleet ge-blanked hebt?
Iedereen heeft 't wel eens — een vraag waar je écht niets bij weet. Niet panieken:
- Sla 'm over en ga door
- Kom later terug
- Bij multiple-choice: educated guess (vaak C of geen herhalend ander antwoord)
- Bij open vraag: schrijf alles wat je over het onderwerp weet, ook al is 't niet exact het antwoord. Soms krijg je deelpunten
Veelgestelde vragen
Hoe vaak oude examens oefenen?
2-4 oude examens per vak, gemaakt onder examen-omstandigheden, is meer dan genoeg. Bekijk daarna de uitwerking van CvTE en zie waar je structureel punten verliest.
Wat als ik niet kan slapen door zenuwen?
Even uit bed, lees 10 minuten een boek (geen telefoon), terug. Niet wakker liggen piekeren — dat maakt 't erger. Als je echt niet slaapt: één rusteloze nacht ruïneert geen examen, maar drie wel. Zorg op zijn minst dat de nachten ervoor goed zijn.
Mag ik op de dag zelf nog leren?
Liever niet. Je geheugen heeft er niets aan en je angst stijgt door 't gevoel "ik weet 't nog niet". Praat over iets anders, ga vroeg de deur uit.
Wat eet ik 's ochtends?
Wat je normaal eet. Geen experimenten met "examen-ontbijt" smoothies. Een boterham met kaas en wat fruit doet z'n werk. Belangrijker: niet té veel, dan voel je je traag.